Jak sprawdzić, czy masz zhakowany komputer?

Spowolnienie działania, podejrzane pop-upy nietypowa aktywność na koncie mogą być oznakami włamania do komputera.. Wskaźniki te mogą być czasami subtelne, więc często łatwo je przeoczyć. 

Jeśli jednak uda się je wykryć wcześnie, można znacznie ograniczyć szkody. Przyjrzyjmy się, jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze, co wtedy zrobić i jak zapobiegać przyszłym atakom.

6 oznak, że Twój komputer został zhakowany

Jeśli Twój komputer został zaatakowany, prawdopodobnie zauważysz kilka sygnałów ostrzegawczych – niektóre bardziej oczywiste, inne mniej. Oto kilka podejrzanych oznak, na które należy zwrócić uwagę:

Spowolnienie działania

Jeśli Twój komputer nagle zaczął działać wolno, może to oznaczać, że został zhakowany. Strony internetowe mogą ładować się znacznie dłużej, pliki lub aplikacje mogą otwierać się powoli. Komputer może nawet zawiesić się lub przestać działać podczas wykonywania prostych zadań.. Wentylator może zacząć pracować na pełnych obrotach, a przeglądarka działać z opóźnieniem, nawet jeśli nie wykonujesz wielu czynności naraz. 

Spowolnienia mogą wynikać z wieku sprzętu lub nagromadzenia plików. Może być to też jednak wina złośliwego oprogramowania zainstalowanego podczas ataku hakerów. Po wejściu do systemu operacyjnego programy te uruchamiają ukryte procesy, które zużywają zasoby takie jak procesor, pamięć i przepustowość. Na przykład malware zbierający dane pochłania pamięć i przepustowość, skanując, kopiując i przesyłając pliki w tle.

Nieznane programy lub pop-upy

Jeśli znajdziesz nowe aplikacje, rozszerzenia przeglądarki lub pop-upy, których nie kojarzysz, może to oznaczać, że ktoś ingerował w Twój komputer. Hakerzy często instalują dodatkowe oprogramowanie z różnych powodów, takich jak:

• Backdoory lub narzędzia zdalnego dostępu, które pozwalają im ponownie dostać się do urządzenia nawet po jego ponownym uruchomieniu lub zmianie hasła,
• Programy szpiegujące lub keyloggery, które dyskretnie kradną dane logowania, śledzą aktywność przeglądania lub kopiują pliki osobiste,
• Robaki komputerowe lub inne złośliwe oprogramowanie sieciowe, infekujące inne urządzenia podłączone do tej samej sieci.

Możesz wtedy zauważyć nowe skróty na pulpicie, nieznane oprogramowanie na liście zainstalowanych programów lub aplikacje działające w tle, uruchamiające się automatycznie po włączeniu komputera. Możesz również natknąć się na fałszywe komunikaty antywirusowe wzywające do „naprawienia błędów”, „usunięcia zagrożeń” lub „odnowienia subskrypcji”. Czasami pojawiają się one nawet wtedy, gdy przeglądarka nie jest otwarta.

Nagłe zmiany hasła

Jeśli Twoje dane logowania przestały działać lub nie możesz uzyskać dostępu do kont, może to oznaczać, że Twój komputer padł ofiarą ataku. Możesz otrzymać niespodziewane e-maile o zmianie hasła, zauważyć dodanie nowego e-maila lub numeru telefonu do odzyskiwania hasła albo zauważyć próby logowania z dziwnych miejsc lub urządzeń. 

Może się to zdarzyć, gdy malware dostanie się do komputera i wykradnie zapisane hasła lub przechwyci je podczas wpisywania. Gdy hakerzy je zdobędą, mogą się zalogować, zmienić hasła i zablokować dostęp użytkownikowi, aby przejąć zdalną kontrolę nad jego komputerem. Potem mogą wykorzystać Twoje przejęte konta do kradzieży danych, wysyłania złośliwego oprogramowania do innych osób, a nawet podszywania się pod Ciebie w oszustwach phishingowych.

Nietypowa aktywność na koncie

Kolejną oznaką, że Twój komputer mógł zostać zhakowany, jest dziwna aktywność na Twoich kontach. Ponieważ komputer przechowuje poufne dane – takie jak dane logowania, zapisane szczegóły płatności i ustawienia kont internetowych – wszelkie nieprawidłowości na kontach mogą oznaczać, że ktoś ingeruje w komputer, a nie tylko w konta.  

Zwróć uwagę na:

• E-maile, wiadomości lub posty w mediach społecznościowych, które nie zostały napisane przez Ciebie,
• Logowanie z nieznanych Ci adresów IP (Internet Protocol), urządzeń lub krajów,
• Pojawianie się nowych plików lub znikanie istniejących,
• Zakupy, przelewy lub zmiany subskrypcji, które nie zostały zatwierdzone przez Ciebie,
• Nowe kontakty, znajomi lub obserwujący, którzy pojawiają się niespodziewanie.

Niespodziewane ostrzeżenia antywirusowe

Nie ignoruj alertów z programu antywirusowego komputera – mogą one być wczesnymi sygnałami niebezpiecznej aktywności na Twoim urządzeniu. Chociaż wszystkie alerty należy traktować poważnie, zagrożenia oznaczone jako nieznane wymagają szczególnej ostrożności. Mogą to być nowe odmiany malware, złośliwe oprogramowanie do ataków ukierunkowanych lub programy PUP (Potentially Unwanted Programs), które mogą zaszkodzić systemowi.   

Warto też uważnie obserwować, czy ten sam plik lub proces nie wywołuje wielu alertów. Jeśli po próbie usunięcia zagrożenia nadal widzisz te same alerty, prawdopodobnie oznacza to, że infekcja nie została usunięta całkowicie. Alerty związane z nietypowym zachowaniem systemu – jak spowolnienia, awarie lub nietypowa aktywność sieciowa – również należy traktować jako sygnał ostrzegawczy, który warto sprawdzić.

Wyłączone oprogramowanie zabezpieczające

Jeśli program antywirusowy, firewall, aktualizacje systemu lub inne narzędzia zabezpieczające zostały wyłączone bez Twojej wiedzy, może to oznaczać, że komputer został zhakowany lub naruszono jego bezpieczeństwo. Wiele rodzajów złośliwego oprogramowania wyłącza lub manipuluje zabezpieczeniami zaraz po zainstalowaniu, żeby uniknąć wykrycia lub usunięcia.  

Zwracaj uwagę na takie objawy, jak:

• Wyłączone lub zablokowane oprogramowanie antywirusowe,
• Nieudane próby ponownej instalacji zabezpieczeń,
• Zmiana zasad działania firewalla lub wyłączenie usługi,
• Zniknięcie aplikacji zabezpieczających lub zmienione pliki programów,
• Zablokowane lub nieudane aktualizacje systemu.

Inne oznaki zhakowania komputera 

Nie każde włamanie do komputera powoduje takie same sygnały ostrzegawcze. Oto kilka dodatkowych sygnałów, na które warto zwrócić uwagę:

• Brakujące pliki lub pliki z nowymi rozszerzeniami, takimi jak .locked or .encrypted,
• Strona główna przeglądarki lub wyszukiwarka zmieniają się samodzielnie,
• Losowe reklamy pojawiające się po zainstalowaniu darmowego oprogramowania,
• Poruszanie myszą lub klikanie bez Twojego udziału,
• Bateria laptopa wyczerpuje się szybciej niż zwykle.

Co zrobić, gdy komputer zostanie zhakowany?

Odkrycie, że Twój komputer został zhakowany, może być frustrujące. Spokój i szybkie działanie mogą jednak pomóc ograniczyć szkody. Oto kilka kroków, które możesz podjąć od razu:

1. Wyłącz internet

Natychmiast odłącz kabel Ethernet, wyłącz Wi-Fi lub włącz tryb samolotowy. Odcinając połączenie internetowe, blokujesz dostęp hakerowi, uniemożliwiasz złośliwemu oprogramowaniu komunikację z serwerem kontrolnym i zapobiegasz rozprzestrzenianiu się infekcji na inne podłączone urządzenia w sieci.

2. Zmień swoje hasła, korzystając z bezpiecznego urządzenia.

Korzystając z bezpiecznego urządzenia – jak telefon, tablet lub inny komputer – zaktualizuj hasła do swoich najważniejszych kont. Zacznij od poczty elektronicznej, bankowości internetowej i pamięci w chmurze. Każde hasło powinno być indywidualne i zawierać wielkie i małe litery, cyfry oraz znaki specjalne.

3. Uruchom pełne skanowanie antywirusowe.

Użyj godnego zaufania programu antywirusowego, który przeskanuje cały system. Pełne skanowanie trwa dłużej niż skanowanie szybkie lub częściowe, ale obejmuje wszystko – w tym pliki, foldery, uruchomione procesy i kluczowe ustawienia systemu. Jeśli pojawi się coś podejrzanego, postępuj zgodnie z instrukcjami, aby to usunąć lub poddać kwarantannie.

4. Skontaktuj się ze swoim bankiem i innymi ważnymi instytucjami

W przypadku korzystania z zainfekowanego komputera do obsługi bankowości internetowej, zakupów lub płatności, natychmiast skontaktuj się ze swoim bankiem, instytucją finansową lub wystawcą karty kredytowej. Poproś ich o monitorowanie lub nawet tymczasowe zamrożenie Twoich kont, jeśli zajdzie taka potrzeba. Powiadom też inne serwisy przechowujące poufne informacje, jak serwis poczty elektronicznej lub miejsce pracy, jeśli jest to urządzenie służbowe.

Jak chronić komputer przed hakerami

Żadne zabezpieczenia nie są całkowicie niezawodne, ale dzięki odpowiednim środkom ochronnym można znacznie utrudnić hakerom włamanie się do komputera. Oto kilka praktycznych wskazówek, które pomogą zwiększyć bezpieczeństwo komputera.

Używaj silnych haseł i włącz logowanie dwuskładnikowe.

Ustaw silne, indywidualne hasła do wszystkich kont internetowych, zwłaszcza do skrzynki mailowej, bankowości i innych usług wymagających podania poufnych danych. Silne hasła zawierają wielkie i małe litery, cyfry oraz znaki specjalne, dzięki czemu trudno je odgadnąć lub złamać.  

Pamiętaj także, aby włączyć 2FA (Two-Factor Authentication) zawsze, gdy jest to możliwe. Dodaje to kolejny etap weryfikacji przed zalogowaniem się na konto. Nawet jeśli ktoś w jakiś sposób zdobędzie Twoje hasło, nadal nie będzie mógł użyć Twojego konta bez wykonania drugiego kroku weryfikacji.

Zainstaluj renomowany program antywirusowy.

Zainstaluj niezawodny program antywirusowy, taki jak Surfshark Antivirus, ponieważ hakerzy często wykorzystują wirusy i malware do naruszania bezpieczeństwa komputerów.  

Oto, w jaki sposób Surfshark Antivirus może pomóc:

• Ochrona w czasie rzeczywistym nieustannie skanuje pliki, pobrane elementy i działania użytkownika, aby przechwycić i zneutralizować malware, zanim przejmie on kontrolę nad komputerem lub rozprzestrzeni się na inne urządzenia.
• Skanowanie zaplanowane i na żądanie wykrywa niezauważone lub uaktywniające się później zagrożenia, jak oprogramowanie ransomware lub keyloggery, co uniemożliwia hakerom ich wykorzystanie,
• Ochrona sieciowa blokuje dostęp do złośliwych stron internetowych i aplikacji, zanim będą one mogły dostarczyć szkodliwe oprogramowanie poprzez fałszywe linki, pop-upy lub zainfekowane pliki.

Unikaj klikania podejrzanych linków lub pobierania nieznanych plików

Wiele ataków hakerskich rozpoczyna się od jednego kliknięcia – w link wyglądający na wiarygodny, czy plik, który wydaje się nieszkodliwy. Cyberprzestępcy często wykorzystują je do wprowadzenia złośliwego oprogramowania do systemu. Daje im to dostęp do poufnych danych, a nawet kontrolę nad komputerem. Często można znaleźć takie pułapki w wiadomościach phishingowych, fałszywych aktualizacjach lub na stronach internetowych naśladujących legalne witryny.   

Aby zminimalizować ryzyko, bardzo uważaj na to, co klikasz i pobierasz. Sprawdź adres nadawcy, najedź kursorem na linki, aby zobaczyć, dokąd prowadzą, i korzystaj wyłącznie z oficjalnych lub zaufanych źródeł do pobierania oprogramowania lub załączników. Jeśli masz wątpliwości, nie klikaj.

Używaj VPN do szyfrowania ruchu internetowego

Niezawodna sieć VPN (wirtualna sieć prywatna), taka jak Surfshark VPN szyfruje ruch internetowy, zapewniając prywatność aktywności online. 

Nawet jeśli ktoś szpieguje Twoją sieć (np. w publicznej sieci Wi-Fi), VPN utrudnia mu odczytanie lub manipulowanie Twoimi danymi w celu przechwycenia danych logowania, wprowadzenia złośliwego kodu czy przejęcia sesji – wszystkie te metody są powszechnie stosowane przez hakerów, by uzyskać dostęp do komputera.

Dodatkowo VPN maskuje Twój prawdziwy adres IP. Dzięki temu atakującym znacznie trudniej jest zidentyfikować, zlokalizować lub bezpośrednio zaatakować komputer poprzez ataki oparte na adresach IP, jak na przykład ataki brute force.

Inne sposoby ochrony komputera przed hakerami

Hakerzy stają się coraz bardziej kreatywni. Warto więc zabezpieczyć się przed nimi. Oto kilka podstawowych protokołów bezpieczeństwa, które możesz stosować, by wzmocnić zabezpieczenia:

• Zainstaluj najnowsze aktualizacje systemu operacyjnego, przeglądarki, aplikacji, wtyczek i innego oprogramowania – często zawierają one najnowsze poprawki zabezpieczeń luk, które mogą wykorzystać hakerzy,
• Włącz firewall, który będzie filtrować ruch przychodzący i wychodzący oraz blokować nieautoryzowany dostęp.
• Unikaj korzystania z publicznych sieci Wi-Fi bez VPN – ochroni to Twoje dane przed podglądaniem lub przechwyceniem.
• Regularnie twórz kopie zapasowe ważnych danych, aby nie stracić ich w przypadku ataku ransomware lub innego rodzaju ataku na system.

Zachowaj czujność i dbaj o bezpieczeństwo komputera

Nikt nie może zagwarantować, że Twój komputer pozostanie w 100% wolny od ataków hakerskich, dlatego ważne jest, aby zawsze zachować czujność i zwracać uwagę na sygnały ostrzegawcze.. Obejmuje to spadek wydajności, nieuzasadnione zmiany hasła lub nietypową aktywność na koncie. 

Pomocne jest również podjęcie podstawowych środków bezpieczeństwa, które zmniejszają ryzyko infekcji. Unikaj klikania podejrzanych pop-upów lub linków. Używaj silnych, unikalnych haseł. Aby zapewnić jeszcze lepszą ochronę, skorzystaj z programu Surfshark Antivirus – zawartego w pakiecie Surfshark One – który usuwa skutki ataków hakerskich i blokuje przyszłe zagrożenia.

Nie pozwól hakerom przejąć kontroli nad Twoim komputerem.

Wyprzedź hakerów i inne zagrożenia internetowe

Zainstaluj Surfshark