Oszustwa na WhatsAppie: jak je rozpoznać i zachować bezpieczeństwo

Miliardy ludzi korzystają z WhatsAppa do różnych rzeczy – od czatowania z rodziną po rozmowy biznesowe. Nic więc dziwnego, że oszuści wykorzystują popularność tej aplikacji. Niezależnie od tego, czy chodzi o podejrzany link od nieznanego numeru, czy o wyrafinowaną próbę podszycia się pod bliską osobę, oszustwa na WhatsAppie szybko ewoluują.

Z tego przewodnika dowiesz się, jak działają oszustwa na WhatsAppie, jakie są ich najnowsze rodzaje, które sygnały ostrzegawcze zdradzają podejrzane wiadomości oraz co dokładnie zrobić, jeśli doszło już do kontaktu z oszustem na WhatsAppie. 

Oszustwa na WhatsAppie to próby wyłudzenia pieniędzy, haseł bądź danych osobowych wykorzystujące fałszywe wiadomości, połączenia telefoniczne lub wideo w aplikacji WhatsApp. Są one rodzajem ataku socjotechnicznego, w którym komunikator jest metodą dotarcia do ofiary. Zamiast włamywać się bezpośrednio do systemów WhatsAppa, oszuści manipulują użytkownikami, skłaniając ich do dobrowolnego przekazania pieniędzy, kodów weryfikacyjnych lub danych osobowych.

Skutki finansowe tych taktyk są zatrważające. Dane amerykańskiej Federalnej Komisji Handlu dotyczące oszustw w mediach społecznościowych pokazują, że tylko w 2025 roku użytkownicy zgłosili straty w wysokości 425 mln dolarów z powodu oszustw na WhatsAppie, co pokazuje, jak skutecznie ataki w tej aplikacji przekładają się na realne straty.

W przeciwieństwie do innych platform, które wymagają wcześniejszego zaakceptowania kontaktu, na WhatsAppie niemal każdy, kto ma Twój numer telefonu, może bezpośrednio napisać do Ciebie lub zadzwonić przez wideo. 

Jako że WhatsApp służy głównie do rozmów z rodziną i bliskimi znajomymi, wydaje się bardziej prywatny niż poczta e-mail. To sprawia, że dobrze przygotowana próba podszycia się pod kogoś staje się o wiele bardziej wiarygodna.

Oto typowe cele oszustw na WhatsAppie:

Metody oszustów stale ewoluują, ale większość najnowszych ataków można podzielić na kilka rozpoznawalnych kategorii. Oto niektóre z najnowszych oszustw na WhatsAppie oraz kilka starszych schematów, o których warto pamiętać.

W oszustwie na kod weryfikacyjny oszust, który ma już Twój numer telefonu, próbuje zarejestrować Twoje konto WhatsApp na własnym urządzeniu. WhatsApp wysyła wtedy na Twój telefon sześciocyfrowy kod weryfikacyjny, dostarczany tak jak inne wiadomości i połączenia w aplikacji.

Podszywając się pod znajomego, firmę kurierską, a nawet pomoc techniczną WhatsAppa, oszust pisze do Ciebie z prośbą o podanie kodu, twierdząc, że został on wysłany przez pomyłkę. Jeśli to zrobisz, oszust może przejąć Twoje konto i kontrolę nad Twoim WhatsAppem. Przestępca może następnie pisać do osób z Twojej listy kontaktów, podając się za Ciebie, aby przeprowadzać kolejne oszustwa. 

Ten mechanizm jest ściśle powiązany z atakiem znanym jako SIM swapping, w którym sprawca aktywuje Twoją kartę SIM na innym urządzeniu. Według danych FBI dotyczących SIM swappingu w latach 2022–2024 ofiary straciły na rzecz cyberprzestępców niemal 150 mln USD.

Podobnie jak oszustwa SMS-owe, oszustwo na zły numer zwykle zaczyna się od niewinnie wyglądającej wiadomości, na przykład: „Cześć, czy to Ola?” albo przyjaznej notatki, która rzekomo trafiła do niewłaściwej osoby. Jeśli odpowiesz, oszust kontynuuje rozmowę, powoli budując więź emocjonalną przez kolejne dni lub tygodnie. 

Gdy zdobędzie Twoje zaufanie, rozmowa schodzi zwykle na temat rzekomej okazji inwestycyjnej – często jest to oszustwo kryptowalutowe na WhatsAppie z wykorzystaniem platform maklerskich wyświetlających sfałszowane zyski. Ten rodzaj oszustwa jest również znany jako pig butchering. 

Prośba o przelanie pieniędzy na zasilenie nieznanego konta maklerskiego to najbardziej ewidentny znak takiego procederu. To, co zaczęło się od przypadkowej wiadomości na WhatsAppie, może skończyć się prośbą o przelew na konto, z którego pieniędzy już nigdy nie odzyskasz – dlatego zachowaj szczególną ostrożność, gdy otrzymasz podobną wiadomość.

Oszustwa na nagły wypadek w rodzinie, znane też jako metoda „na córkę/syna/wnuczka”, polegają na tym, że oszust podaje się za Twoje dziecko lub innego krewnego i twierdzi, że pisze z nowego numeru po zgubieniu telefonu. 

Przestępcy często używają ogólnych powitań, takich jak „Mamo” lub „Babciu” zamiast imienia, ponieważ tak naprawdę nie wiedzą, do kogo piszą. Sytuacja zwykle szybko eskaluje: pojawia się prośba o pilną pomoc w opłaceniu rachunku, naprawie zepsutego telefonu lub wpłaceniu kaucji, a także apel, aby zachować to w tajemnicy przed resztą rodziny.

Tego typu oszustwa działają, ponieważ bazują na pośpiechu i emocjach, a nie na logice. Aby nie dać się nabrać, zadzwoń bezpośrednio do bliskiej osoby pod jej dotychczasowy numer i upewnij się, że to naprawdę ona, zanim przelejesz pieniądze komukolwiek, kto pisze z nieznanego konta.

Oszustwa randkowe na WhatsAppie często zaczynają się w aplikacjach randkowych lub mediach społecznościowych, a następnie szybko przenoszą się na WhatsAppa, gdzie rozmowa wydaje się bardziej prywatna. Oszuści budują romantyczną, emocjonalną relację przez tygodnie lub miesiące, często wykorzystując skradzione zdjęcia do stworzenia fałszywego, atrakcyjnego profilu. 

Jednym z najbardziej czytelnych sygnałów ostrzegawczych jest prośba o pieniądze, zanim jeszcze będzie okazja spotkać się na żywo. Powodem bywa zwykle nagły problem zdrowotny, zakup biletu lotniczego na spotkanie lub rzekoma okazja inwestycyjna, którą rozmówca chce się podzielić.

Tego typu oszustwa randkowe potrafią być zaskakująco skuteczne. W ciągu ostatniej dekady, jak wynika z danych FBI na temat oszustw matrymonialnych i manipulacyjnych, ofiary straciły w ten sposób ponad 5 mln USD.

Oszustwa na fałszywe wsparcie klienta i konta firmowe polegają na podszywaniu się pod znane instytucje, takie jak banki czy sklepy internetowe, przy użyciu pozornie zweryfikowanego konta WhatsApp Business i oficjalnego logo. 

W wiadomości od oszusta pojawia się informacja o rzekomym problemie z przesyłką lub kontem bankowym oraz prośba o kliknięcie linku lub podanie danych osobowych w celu jego rozwiązania. Do tej kategorii należy też fałszywa pomoc techniczna, gdzie rzekomy konsultant twierdzi, że Twoje urządzenie jest zainfekowane, i prosi o zdalny dostęp lub opłatę za naprawę.

Podobnie działają oszuści oferujący fałszywą pracę – wysyłają niechciane wiadomości lub dzwonią, obiecując łatwy zarobek za proste zadania, takie jak polubienie filmów czy ocenianie produktów, często powołując się na Amazon lub inne znane firmy. Prawdziwi pracodawcy nie rekrutują poprzez niezamawiane wiadomości na WhatsAppie, a żadna godna zaufania firma nie zażąda od Ciebie opłaty wstępnej za to, żeby zacząć pracę.

Oszustwo na WhatsApp Gold promuje fałszywą wersję premium komunikatora o nazwie WhatsApp Gold. Ta wersja ma rzekomo oferować dodatkowe funkcje przed ich oficjalną premierą, jednak taka aplikacja w rzeczywistości nie istnieje.

Nie ma czegoś takiego jak WhatsApp Gold – każdy otrzymany link do aktualizacji zazwyczaj instaluje złośliwe oprogramowanie, które może posłużyć do wykradzenia poufnych informacji z Twojego telefonu.

Jeśli kiedykolwiek otrzymasz wiadomość zachęcającą do pobrania WhatsApp Gold lub jakiejkolwiek nieoficjalnej wersji aplikacji, nie klikaj żadnych zawartych w niej linków. Ostrzeż też osobę, od której przyszła wiadomość, ponieważ jej konto mogło już zostać przejęte.

W tych oszustwach pojawia się informacja o wygranej w konkursie, rozdaniu nagród lub loterii, w których w ogóle nie brało się udziału, a także prośba o kliknięcie linku lub podanie danych osobowych w celu odebrania nagrody. 

Są to zazwyczaj linki phishingowe służące do wykradania haseł lub potajemnego instalowania oprogramowania szpiegującego. W niektórych wariantach pojawia się prośba o przesłanie wiadomości do określonej liczby innych użytkowników WhatsAppa w celu odblokowania nagrody, co służy jedynie dalszemu rozprzestrzenianiu oszustwa.

Te oszustwa są szczególnie niebezpieczne, ponieważ wiążą się z najwyższymi zgłaszanymi średnimi stratami finansowymi na osobę spośród wszystkich rodzajów oszustw. Według danych FBI na temat oszustw związanych z loteriami i konkursami w 2024 roku przeciętna ofiara straciła 27 700 USD.

Aby rozpoznać oszustwo na WhatsAppie, zwracaj uwagę na następujące sygnały:

Oszuści często wywierają presję czasu, aby zmusić ofiary do szybkiego działania – podjęta w pośpiechu decyzja pozbawia bowiem chwili na zastanowienie się i sprawdzenie, z kim tak naprawdę się rozmawia. Jeśli wiadomość na WhatsAppie spełnia którykolwiek z powyższych punktów, potraktuj ją jako podejrzaną i dobrze się zastanów, zanim odpowiesz.

Jeśli doszło już do udostępnienia informacji, wysłania pieniędzy lub podejrzewasz, że ktoś przejął już Twoje konto na WhatsAppie, wykonaj następujące kroki:

Oto nawyki, które pomogą Ci zachować bezpieczeństwo na WhatsAppie:

Oszuści nieustannie modyfikują swoje metody. Niezmienny pozostaje jednak schemat kryjący się za niemal każdym oszustwem: pośpiech, tajemnica i prośba o coś, czego w normalnych warunkach nie oddasz obcej osobie.

Najskuteczniejszą obroną przed oszustwami na WhatsAppie jest zasada ograniczonego zaufania. Nie musisz znać wszystkich sztuczek oszustów, aby skutecznie chronić swoje konto – chodzi o to, by nigdy nie pozwolić, aby pośpiech wziął górę nad zdrowym rozsądkiem.

Aby lepiej się zabezpieczać, korzystaj z niezawodnych narzędzi cyberbezpieczeństwa, które wychwytują sygnały ostrzegawcze i dbają o prywatność Twoich danych.